Praca w samorządzie to dla wielu misja społeczna, ale nie oznacza to pracy za darmo. Radni wszystkich szczebli – od małej gminy wiejskiej po sejmik województwa – otrzymują comiesięczne diety. Nie są to jednak pensje w rozumieniu Kodeksu Pracy, a rekompensaty za utracone zarobki. W 2025 roku, dzięki wzrostowi tzw. kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, maksymalne stawki diet ponownie poszły w górę.
Ile konkretnie wpływa na konta samorządowców? Czy w małej wsi zarabia się tyle samo, co w Warszawie? Wyjaśniamy mechanizm naliczania diet i podajemy konkretne kwoty obowiązujące w 2025 roku.
Jak oblicza się dietę radnego? Kwota bazowa 2025
Wysokość diety radnego nie jest ustalana „z sufitu”. Reguluje ją ustawa, która wiąże zarobki samorządowców z tzw. kwotą bazową zapisaną w ustawie budżetowej.
W 2025 roku kwota bazowa wynosi 1 878,89 zł.
Zgodnie z prawem, dieta radnego nie może przekroczyć 2,4-krotności tej kwoty.
Oznacza to, że maksymalna dieta radnego w Polsce w 2025 roku wynosi 4 509,34 zł miesięcznie.
Jest to jednak sufit. O tym, ile faktycznie dostanie radny, decyduje wielkość jego gminy oraz uchwała lokalnej rady, która może ustalić niższe stawki.
Ile zarabia radny gminy i miasta w 2025 roku?
Ustawodawca podzielił gminy na trzy kategorie w zależności od liczby mieszkańców. Im większa gmina, tym wyższa odpowiedzialność i wyższy limit diety.
1. Radny gminy powyżej 100 tys. mieszkańców
(np. duże miasta: Gdańsk, Wrocław, Poznań)
- Limit: 100% stawki maksymalnej.
- Maksymalna dieta: 4 509,34 zł.
2. Radny gminy od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców
(np. miasta powiatowe: Legionowo, Otwock, Piaseczno)
- Limit: 75% stawki maksymalnej.
- Maksymalna dieta: 3 382,01 zł.
3. Radny gminy poniżej 15 tys. mieszkańców
(np. gminy wiejskie, małe miasteczka)
- Limit: 50% stawki maksymalnej.
- Maksymalna dieta: 2 254,67 zł.
Ważne: To stawki maksymalne. W wielu małych, ubogich gminach wiejskich radni sami decydują o obniżeniu sobie diet, pobierając np. 800 zł czy 1200 zł miesięcznie, by nie obciążać budżetu.
Ile zarabia radny powiatu w 2025 roku?
W samorządzie powiatowym (starostwie) również obowiązują progi ludnościowe.
- Powiaty powyżej 120 tys. mieszkańców: max. 4 509,34 zł.
- Powiaty 60 tys. – 120 tys. mieszkańców: max. 3 832,94 zł (85% stawki).
- Powiaty poniżej 60 tys. mieszkańców: max. 3 156,54 zł (70% stawki).
Ile zarabia radny sejmiku wojewódzkiego?
Radni wojewódzcy (sejmik) pełnią funkcję w największych jednostkach samorządu terytorialnego. Tutaj nie ma progów ludnościowych – każdy sejmik może przyznać radnym 100% stawki maksymalnej, czyli 4 509,34 zł.
W praktyce diety szeregowych radnych są często niższe (ok. 3 800 – 4 200 zł), a pełną stawkę otrzymują Przewodniczący Sejmiku i jego zastępcy.
Ile zarabia radny Warszawy i dzielnic? (Specyfika stolicy)
Warszawa rządzi się swoimi prawami jako miasto na prawach powiatu.
- Radny m.st. Warszawy: Może liczyć na maksymalną stawkę krajową, czyli 4 509,34 zł.
- Radny dzielnicy w Warszawie: Diety są tu niższe i zróżnicowane. Zazwyczaj wynoszą one ok. 60-70% diety radnego miejskiego, co w 2025 roku daje kwoty rzędu 2 700 – 3 100 zł miesięcznie.
Ile zarabia radny sołectwa i osiedla?
Jednostki pomocnicze gminy (sołectwa, osiedla) rzadko oferują wysokie diety.
- Radny osiedla: Często pełni funkcję całkowicie społecznie lub otrzymuje symboliczne 100-300 zł za posiedzenie.
- Sołtys: Otrzymuje dietę (średnio 500-1000 zł) oraz prowizję od zebranych podatków, ale członkowie Rady Sołeckiej zazwyczaj pracują za darmo.
Dieta radnego a podatek – ile „na rękę”?
Diety radnych są uprzywilejowane podatkowo, ale tylko do pewnego limitu.
- Kwota wolna od podatku: Do kwoty 3 000 zł miesięcznie dieta jest zwolniona z podatku dochodowego.
- Powyżej 3 000 zł: Podatek (według skali podatkowej) płaci się tylko od nadwyżki.
- Przykład: Radny z dietą 4 509 zł zapłaci podatek tylko od kwoty 1 509 zł (4509 – 3000).
Oznacza to, że dla radnych w mniejszych gminach (gdzie dieta wynosi np. 2 000 zł) kwota brutto równa się kwocie netto.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy radny dostaje dietę, jeśli nie przychodzi na sesje?
Nie w pełnej wysokości. Uchwały większości gmin przewidują potrącenia za nieobecność. Zazwyczaj za każdą nieobecność na sesji lub komisji dieta jest obcinana o 10%, 20% lub określoną kwotę (np. 300 zł).
Czy dieta radnego wlicza się do emerytury?
Nie. Od diety radnego nie są odprowadzane składki ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa). Jest to świadczenie z tytułu pełnienia obowiązków obywatelskich, a nie zatrudnienia, więc lata „radniowania” nie podnoszą przyszłej emerytury.
Czy można łączyć dietę radnego z pensją wójta?
Nie. Prawo zabrania łączenia mandatu radnego z funkcją wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, a także z pracą w urzędzie gminy, w której uzyskało się mandat. Radny może natomiast pracować w sektorze prywatnym lub w innej jednostce budżetowej niepodległej jego gminie.
Bibliografia i źródła:
- Ustawa budżetowa na rok 2025 (kwota bazowa dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe).
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie maksymalnej wysokości diet przysługujących radnemu gminy/powiatu/województwa.
- Analizy stawek diet w samorządach 2025, Portal Samorządowy / Gazeta Prawna.
- Dane o progach ludnościowych i stawkach procentowych, Infor.pl / Poradnik Biznesu.
